Maatschappelijk verantwoord beleggen

Augustus 2018

Je hoort steeds vaker over Maatschappelijk Verantwoord Beleggen (MVB). Wij als IFF pensioenfonds vinden dit ook een belangrijk onderwerp. MVB heeft namelijk  een toegevoegde waarde voor mens, milieu en samenleving. Bij de afweging om over te gaan op MVB spelen de rendements verwachtingen (Hoeveel levert deze investering op) en praktische uitvoerbaarheid een belangrijke rol. MVB heeft namelijk  een toegevoegde waarde voor mens, milieu en samenleving. Bij de afweging om over te gaan op MVB spelen de rendements verwachtingen (Hoeveel levert deze investering op) en praktische uitvoerbaarheid een belangrijke rol.

                                                                                                                                                        

Afwegingen

Het pensioenfonds moet op de eerste plaats zorgen dat er voldoende opbrengst (rendement) wordt gemaakt om aan alle verplichtingen te kunnen voldoen. Als deelnemer is het immers wel fijn dat je pensioen mee kan groeien  met de inflatie

Voorstanders van MVB zeggen dat de keuze voor een duurzame portefeuille uiteindelijk zal lonen: duurzame bedrijven zullen immers minder claims krijgen en daardoor meer geld opleveren. De beleggers in die bedrijven profiteren daarvan mee.

De tegenstanders wijzen erop dat, bij een massale overstap naar MVB, de resterende bedrijven meer moeite zullen hebben om geld aan te trekken. Daardoor moeten ze hogere rentes en dividenden betalen op de obligaties (Geldlening aan staat of bedrijven) en aandelen die ze uitgeven. Beleggers maken op die manier extra geld.
De cijfers van de afgelopen jaren wijzen erop dat de eerste groep op dit moment gelijk heeft.
Behalve met de extra opbrengsten, moet het bestuur ook rekening houden met de praktische uitvoerbaarheid. Het IFF Pensioenfonds belegt enkel in fondsen: dus in pakketten van aandelen en obligaties die grote vermogensbeheerders aanbieden. De samenstelling van die fondsen is een afspiegeling van wat er op de gehele aandelen- of obligatiemarkt te koop is (de index).

De bekendste index is de MSCI. Vermogensbeheerders volgen zo’n index, maar sluiten specifieke bedrijven uit om tot een eigen MVB-fonds te komen. Ze maken daarin verschillende keuzes: de een sluit tabak uit, de ander bijvoorbeeld steenkool. De beleggers in die fondsen, zoals het IFF Pensioenfonds, hebben zelf geen zeggenschap over de samenstelling ervan. Ze kunnen hooguit een keuze maken tussen de verschillende fondsen. De keuze is dus beperkt tot hetgeen de vermogensbeheerders aanbieden. Zelf een pakket samenstellen brengt veel werk en hoge kosten met zich mee. Het IFF Pensioenfonds is daar te klein voor en is er niet op ingericht.

Gemaakte keuzes

Het IFF Pensioenfonds belegt in obligaties (70%), aandelen (15%) en vastgoed (15%). Het aanbod aan MVB-producten is het verst ontwikkeld voor de aandelenmarkt.  

In april 2017 heeft het bestuur besloten om de aandelenportefeuille, die de volledige MSCI-index weerspiegelde, om te zetten naar een MVB-fonds dat een aantal bedrijven zou uitsluiten. Dat was geen lichtvaardig beslissing, want met zo’n omzetting zijn hoge transitiekosten gemoeid.

Na een zware selectieprocedure is gekozen voor twee ESG-fondsen (Environment, Social Governance) bij:

                                                                                                                                                                                               

Het ene belegt wereldwijd, het andere alleen in emerging markets (EM, ofwel opkomende landen). In totaal zit er zo’n € 60 miljoen in deze portefeuille. Daarvan is 70% geïnvesteerd in het Wereldfonds en 30% in het EM-fonds.

Voor het vastgoed en de obligaties, is de keuze aan MVB-producten nog heel beperkt, hoewel de vermogensbeheerders ook daar stappen vooruit maken. Het IFF Pensioenfonds is hierover voortdurend in gesprek met de beheerders en volgt de verdere ontwikkelingen.

 

De ESG-fondsen van Northern Trust

Het Wereldfonds bevat aandelen van 1.587 partijen terwijl de MSCI World index er 1.660 heeft. Het EM-fonds heeft er 760 en de MSCI EM index 847. De ESG-fondsen hebben dus, zeker op de EM, behoorlijk wat bedrijven uitgesloten.

De fondsen van Northern Trust sluiten bedrijven uit die zich bezighouden met:

  • Controversiële wapens: Controversiële wapens kunnen op grote schaal leed toebrengen aan burgers. Het betreft chemische, en biologische wapens, landmijnen, clusterbommen, en verarmd uranium. 
  • UN Global Compact principles:  De UN Global Compact principles omvatten 10 uitgangspunten op het gebied van mensenrechten, arbeidsrechten, milieu en anti-corruptie.
  • De tabakssector: De uitsluiting op tabak geldt als een bedrijf een belangrijk deel van de omzet uit tabak haalt.

​​​​​​​Behalve bedrijven uitsluiten, doet Northern Trust ook aan stembeleid en engagement: door zelf naar aandeelhoudersvergaderingen te gaan en in overleg te treden met het management van de die bedrijven, probeert Northern Trust hun beleid te beïnvloeden. Jaarlijks legt Northern Trust, in aparte rapportages, verantwoording af over deze activiteiten.
Beide fondsen van Northern Trust hebben sinds hun start net iets beter gepresteerd dan de MSCI-index. Het Wereldfonds behaalde sinds de start in december 2013 een totale opbrengst van 63,18% tot nu (de MSCI World 60,62%). Het EM-fonds behaalde sinds de start in januari 2014 een totale opbrengst van 48,96% (MSCI EM 48,66%) tot nu.